Okiem Obiektywu: władysław jagiełło
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą władysław jagiełło. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą władysław jagiełło. Pokaż wszystkie posty

12 sty 2026

Grunwald zimą. Jak wyglądają pola grunwaldzkie zasypane śniegiem

Bitwa pod Grunwaldem to jedna z największych bitew w dziejach średniowiecznej Europy. Krwawy bój stoczono 15 lipca 1410 roku. Historię tego starcia zna pewnie każdy Polak. Wielu rodaków przyjeżdża w to miejsce rokrocznie w lipcu, by świętować rocznicę zwycięstwa. Jak jednak wygląda ten teren, gdy opadnie bitewny kurz, a ziemię przykryje biały puch? Zapraszam Was na iście zimową wycieczkę do Grunwaldu, gdzie cisza aż dzwoni w uszach.

Grunwald zimą - dlaczego warto?

Pola Grunwaldzkie zimą to zupełnie inne doświadczenie niż latem. Nie ma tłumów, nie ma straganów z pamiątkami na każdym kroku. Jest za to ogromna przestrzeń i majestatyczny spokój. To idealny moment, by stanąć pod Pomnikiem Zwycięstwa Grunwaldzkiego i w samotności wyobrazić sobie zgiełk bitwy sprzed ponad 600 lat. Kontrast między krwawą historią a śnieżną bielą krajobrazu robi niesamowite wrażenie.

Bitwa pod Grunwaldem - krótka lekcja historii

Przypomnijmy fakty. Na polach Grunwaldu z jednej strony stanęły połączone siły Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, z drugiej - wojska Zakonu Krzyżackiego, wsparte przez zachodnioeuropejskie rycerstwo. Naczelne dowództwo objęli król Władysław Jagiełło i książę Witold, a po stronie krzyżackiej - Urlich von Jungingen.


15 lipca 1410, około 8:00 rano, wojska polsko-litewskie stanęły u południowego wybrzeża jeziora Łubień. Krzyżacy nadchodzili od zachodu. Wielki mistrz czekał 4 godziny, aż sprzymierzeni przystąpią do bitwy. W tym czasie Jagiełło wysłuchał kolejnych mszy, dokonał pasowania na rycerzy i spokojnie przygotowywał się do starcia. To była wojna nerwów.

Oba wojska rozdzielała licząca około 5 km, pagórkowata przestrzeń. Przez środek pól grunwaldzkich płynął, nieistniejący już dziś Wielki Strumień.

Legenda o dwóch mieczach

Wielki Mistrz Krzyżacki, chcąc sprowokować Polaków do ataku, przysłał do króla Władysława Jagiełły i księcia Witolda dwóch heroldów. Ci wręczyli im dwa nagie miecze. Słowa, które wtedy padły, przeszły do historii:

"Wielki mistrz pruski Ulryk śle tobie i twojemu bratu przez nas, swoich heroldów, te dwa miecze w pomoc do zbliżającej się walki (...) a iżbyś się nie chował w tych gajach i zaroślach, ale na otwartym polu wyszedł walczyć."

Jagiełło przyjął wyzwanie, a wynik tej bitwy złamał potęgę Krzyżaków w Europie na zawsze.

Statystyki, które robią wrażenie

  • Polacy i Litwini: ponad 30 tys. jazdy, 2 tys. piechoty.
  • Krzyżacy: 16 tys. jazdy, 5 tys. piechoty i 5 tys. czeladzi.

Praktyczne wskazówki dla zwiedzających zimą

Wybierając się na Pola Grunwaldzkie zimową porą, pamiętaj o kilku rzeczach, które sprawią, że wycieczka będzie udana:
  • Ubierz się ciepło! To otwarty teren, wzniesienia i pagórki. Wiatr hula tu niesamowicie, a temperatura odczuwalna jest zazwyczaj o kilka stopni niższa niż pokazuje termometr. Czapka i rękawiczki to absolutna konieczność.
  • Odwiedź Muzeum Bitwy pod Grunwaldem. Nowoczesny budynek muzeum jest czynny cały rok. To świetne miejsce, by ogrzać się po spacerze i zobaczyć interaktywne wystawy, kopie uzbrojenia i filmy historyczne.
  • Parking. Zimą zazwyczaj nie ma problemu z miejscem parkingowym tuż przy wejściu na teren pól.
  • Wzgórze Pomnikowe. Uważaj na podejścia pod pomnik - kamienne stopnie mogą być oblodzone i śliskie.

Reprezentujesz region lub miasto i chcesz pokazać jego historię?
Sprawdź moją ofertę współpracy dla miast i regionów. Razem stworzymy opowieść, która przyciągnie turystów.

Inne miejsca warte odwiedzenia: MAPA Okiem Obiektywu
GPS: 53°29′09″N 20°05′31″E

11 mar 2021

Grodzisko w Skłudzewie: Zaginiona siedziba rycerska, która "zniknęła" na dekady.

Grodzisko w Skłudzewie, aż do początku lat 90. XX wieku, nie było bliżej znane, pomimo wpisu do rejestru zabytków już w 1965 r. Co ciekawe, wskazywana wcześniej lokalizacja grodziska była błędna i dlatego późniejsze badania nie przynosiły jakichkolwiek efektów. Dopiero w 1990 r. grodzisko w Skłudzewie zostało poprawnie zlokalizowane. W tym samym roku wykonano niewielkie badania archeologiczne, określając je jako późnośredniowieczne.

Grodzisko w Skłudzewie

Czym było grodzisko w Skłudzewie?

Grodzisko w Skłudzewie było niewielką warownią, jednakże ze względu na zły stan zachowania i brak materiałów źródłowych, nie można dziś precyzyjnie określić jego pierwotnej funkcji. Z pewnością mamy tu do czynienia z pozostałościami niewielkiego gródka, na którym w późnym średniowieczu znajdowała się zabudowa mieszkalna. Gród broniony był podwójną linią fos, między którymi znajdował się wał ziemny, na szczycie którego zapewne znajdowały się dodatkowe konstrukcje drewniane.

Co odkryli archeolodzy?

Podczas badań archeologicznych w 1991 roku na terenie grodziska, odnaleziono 1222 ułamki naczyń ceramicznych, w tym 124 fragmenty wylewów, 1028 fragmentów brzuśców i 70 fragmentów den. Formy tych naczyń oraz technologia ich wykonania pozwoliły datować grodzisko na XIV-XV wiek.

Z nielicznych przedmiotów żelaznych, jakie odnaleziono, na uwagę zasługują elementy uzbrojenia, w tym dwa groty z trzpieniem bełtów do kuszy, odłamany fragment grotu włóczni lub oszczepu oraz niewielkie fragmenty kolczugi.

Siedziba rycerska i wojenny pożar

Przeglądając średniowieczne źródła pisane dotyczące Skłudzewa, można uznać warownię za siedzibę rycerską. Na początku XV wieku, tj. w latach 1423-1434, Skłudzewo wymieniane jest wśród posiadłości rycerskich ziemi chełmińskiej w prokuratorii bierzgłowskiej.

Skłudzewo Grodzisko

W pierwszej połowie XV wieku wymienianych jest dwóch właścicieli ziemskich Skłudzewa, którzy, jako uczestniczący w krzyżackiej służbie wojskowej, otrzymali odszkodowania za poniesione straty. I tak w 1409 roku Hannos otrzymał 15 grzywien odszkodowania za stratę konia w wyprawie na Dobrzyń, a Dytrych z tego powodu otrzymał rekompensatę w wysokości 5 grzywien.

Podczas polsko-krzyżackiej "wojny głodowej" w 1414 roku Skłudzewo i prawdopodobnie sam gródek został zniszczony przez wojska Władysława Jagiełły, bowiem szkody wojenne w tej miejscowości oszacowano na astronomiczną wówczas kwotę 1000 grzywien.

Wesprzyj odkrywanie "zaginionych" miejsc!

Takie historie, jak ta o grodzisku w Skłudzewie, to sól moich podróży. Miejsca ukryte, zapomniane, z błędną lokalizacją na mapie - to one napędzają mnie do działania. Jeśli cenisz takie niszowe reportaże i chcesz, abym mógł tworzyć ich więcej, możesz postawić mi wirtualną kawę na Zrzutce.

A może sam planujesz wyprawę po Kujawsko-Pomorskiem i szukasz kogoś, kto podpowie Ci, jak trafić do takich perełek? Sprawdź moje konsultacje podróżnicze!


Zobacz inne miejsca które warto odwiedzić - MAPA

2 mar 2021

Fort XII im. Władysława Jagiełły w Toruniu - Twierdza Toruń

Fort XII w Toruniu został wzniesiony w latach 1889-93 jako standardowy fort piechoty, bliźniaczy do Fortu VI który budowany był w tym samym czasie. Początkowo nosił miano Zwischenwerk Va, później nosił nazwę - Fort Urlich von Jungingen. Miano Fortu Władysława Jagiełły i ostateczny numer zyskał w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Polska nazwa ma charakter ideologiczny - król Jagiełło pokonał przecież wielkiego mistrza Ulryka pod Grunwaldem.
Fort XII im. Władysława Jagiełły w Toruniu
Fort XII w Toruniu przeznaczono był dla piechoty (jednej kompanii) i był początkowo wyposażony jedynie w artylerię przeciwszturmową. Do artyleryjskiej walki dalekiej służyło kilka baterii ziemnych, położonych w zapolu, usypanych w ramach ćwiczeń poligonowych. Dziś wiemy, że koszt budowy fortu wynosił 1,38 marek. 

Ze względu na bliskość poligonu toruńskiego, fort był idealnym miejscem do prowadzenia ćwiczeń. Prawdopodobnie wskutek takich ćwiczeń wysadzono w powietrze odcinek przeciwskarpy czołowej a odbyło to się w 1911 roku. W jej miejscu wybudowana nowoczesną przeciwskarpę o mieszanej, betonowo ceglanej strukturze, z korytarzem przeciwskarpowym. O tym fakcie świadczy zachowany napis, odbity w tynku - Erneuert 1912 - Odnowiono 1912.


Ciekawostkę jest fakt, iż około 1908 roku, w ramach doświadczeń, umieszczono przeszkodę przeciwpiechotną podłączoną do prądu elektrycznego która była zasilana z agregatów prądotwórczych. Tego typu przeszkody nie były powszechnie stosowane. 

W ramach doświadczeń, w lewym narożniki czołowo-barkowym, w wale głównym, tuż przed schronem pogotowia, ulokowano betonowe stanowisko dla eksperymentalnej armaty 10,5 cm L26. O tym fakcie usłyszeliśmy m.in. podczas odwiedzin Muzeum Twierdzy Toruń.
Fort XII w Toruniu
Uformowana w kształcie podkowy działobitnia tej armaty 10,5 cm L26, zachowała się do dziś. Jest to obiekt bardzo unikalny. 

W dwudziestoleciu międzywojennym w forcie stacjonowały pododdziały ćwiczące na pobliskim poligonie. W 1941 roku było tu miejsce przetrzymywania jeńców radzieckich, kierowanych następnie do Stalagu XX C na toruńskich Glinkach.

Zobacz inne miejsca które warto odwiedzić - MAPA

6 lut 2021

Zamek Krzyżacki w Małej Nieszawce

Castrum Nissoue - nazwany później przez Krzyżaków - Vogelsang czyli Ptasi śpiew. Odwiedziliśmy ruiny zamku krzyżackiego w Małej Nieszawce.
Zamek Krzyżacki w Małej Nieszawce
Ruiny zamku w Małej Nieszawce
Cofamy się do stycznia 1230 roku. Wtedy to ks. Konrad Mazowiecki nadał krzyżakom drewniano-ziemny gródek Castrum Nissoue. Przybywa tu siedmiu rycerzy krzyżackich pod wodzą Hermana Balka w celu objęcia darowanej ziemi na lewym brzegu Wisły. W krótkim czasie po przybyciu Krzyżacy wznoszą drewniane założenie obronne i tworzą okręgi. 

Komturia nieszawska (o której wzmiankowano już w 1255 roku) obejmowała wąski pas ziemi wzdłuż  Wisły od dzisiejszej Brzozy Toruńskiej do ujścia Zielonej Strugi do Wisły z osadami: Stawki, Rudak, Kozibór, Mała i Wielka Nieszawka oraz Piaski.

Około 1300 r. Krzyżacy przystąpili do wznoszenia murowanego zamku na planie czworoboku z bramą wjazdową od południa gdyż ich ówczesna drewniano-ziemna konstrukcja nie gwarantowała jednak wystarczającego bezpieczeństwa. Po zajęciu przez Zakon Krzyżacki Pomorza Gdańskiego i pogorszeniu stosunków z Polską, wzrosło strategiczne znaczenie tego miejsca pełniącego odtąd rolę przyczółku ułatwiającego inicjowanie krzyżackich wypraw na należącą do Korony ziemię kujawską.


Prace nad budową zamku wstrzymano na czas działań wojennych prowadzonych przeciw Polsce Władysława Łokietka, a następnie wznowiono w roku 1332 i kontynuowano do lat 80. XIV stulecia.

Posiadłości krzyżackie na lewym brzegu Wisły spędzały sen z oczu kolejnym władcom Polski, dlatego przy okazji rokowań w 1414 r. w Grabowie i w 1416 r. w Wieluniu występowali o jej zwrot. Dopiero traktat pokojowy w 1422 r. nad jeziorem Mełno w Ziemi Chełmińskiej zawarty pomiędzy królem Władysławem Jagiełłą i wielkim mistrzem Pawłem von Russdorf doprowadził do zwrotu spornych ziem. Na mocy Pokoju Mełneńskiego Krzyżacy zobowiązali  się do rozebrania zamku krzyżackiego w Nieszawie (co dokonali około 1424 r.) i zrzekli się swych praw do wszystkich obszarów położonych na lewych brzegu rzeki Wisły. W ten sposób zakon krzyżacki stracił swój przyczółek i schronienie dla swoich wypraw łupieżczych przeciwko Polsce.

W latach 1431-35 Krzyżacy nadal jednak trzymają w swoich rękach bezprawnie Zamek Dybów oraz rozebrany zamek krzyżacki w Nieszawie. Pokój w Brześciu Kujawskim w 1435 r. definitywnie przyznaje oba zamki Koronie i Krzyżacy zamki opuszczają. Od owego czasu zamek w Nieszawie a raczej to co z niego zostało po rozbiórce nie odegrał żadnej historycznej roli powoli ulegając dalszym zniszczeniom.
Ruiny zamku w Małej Nieszawce
Zamek Krzyżacki w Małej Nieszawce
Uwaga! W terenie nie ma żadnej informacji o lokalizacji ruin zamku a teren zamku leży na terenie prywatnym i strzeże go "komtur" z wielkim psem.

Ciekawostka: dziś nie jest znane położenie pierwszej zakonnej siedziby na ziemiach polskich, przypuszcza się, iż znajdowała się ona w okolicach obecnego dworca PKP Toruń Główny. 

Zobacz inne miejsca które warto odwiedzić - MAPA

23 gru 2016

Zamek Dybowski - Kolejna wizyta

The English version of this post can be found at the bottom of the page.

Odwiedzając ruiny Zamku Dybowskiego, znajdującego się zaledwie kilkaset metrów od centrum Torunia, można przenieść się w czasie do fascynującej historii tego miejsca. Pomimo swojego niewielkiego rozgłosu wśród turystów, zamek ten kryje wiele interesujących opowieści.


Do ruin Zamku Dybowskiego mam niespełna 1000 metrów. Pomimo, że zamek znajduję się w granicach administracyjnych Torunia - nie cieszy się on wielką popularnością wśród licznych turystów odwiedzających gród Kopernika.

Zamek Dybowski został wzniesiony w latach 1424–1428, za panowania Władysława Jagiełły. To wyjątkowe miejsce zyskało na znaczeniu, kiedy wokół zamku zaczęła rozwijać się osada Nieszawa, konkurująca z pobliskim Toruniem. Jednak w 1431 roku, wojska Torunia i Krzyżaków zdobyły zamek i zniszczyły Nieszawę. Krzyżacy szybko zrekonstruowali zamek i umocnili go swoją załogą. Dopiero po pokoju w Brześciu Kujawskim w 1435 roku zamek powrócił do Polski, wraz z lewym brzegiem Wisły.
 
 
 
 
Od 1456 roku Zamek Dybowski stał się siedzibą starostów królewskich. W okresie tym przekształcono go częściowo na cele gospodarcze, co obejmowało nawet funkcję komory celnej. W 1460 roku, na żądanie toruńskich mieszczan, mieszkańców Nieszawy przeniesiono 30 km w górę Wisły, a powstało nowe miasto o nazwie Nowa Nieszawa. To posunięcie miało na celu zmniejszenie konkurencji w handlu dla Torunia.
 
 
 
 

Zamek Dybowski zyskał także sławę dzięki wydarzeniom roku 1813, kiedy to czterdziestu Francuzów pod dowództwem porucznika Savary wytrzymało trzymiesięczne oblężenie Rosjan. Ostatecznie kapitulowali wraz z Toruniem. Ta niezwykła obrona zamku podczas wojen napoleońskich dodaje mu pewnej legendy i prestiżu.

Stan obecny Zamku Dybowskiego


Dziś, Zamku Dybowskiego możemy podziwiać w formie imponujących ruin. Zachowały się mury obwodowe, 2-kondygnacyjna wieża bramna i fragmenty obwarowań. Choć zamek nie jest już miejscem zamieszkanym, to jego historia nadal fascynuje.

Prace konserwatorskie


Pierwsze prace renowacyjne na zamku miały miejsce w 1935 roku, kiedy wyznaczono dozorcę, który miał nadzorować stan obiektu. W 1936 roku przeprowadzono również pewne prace konserwatorskie. Badania archeologiczne rozpoczęto na zamku 22 czerwca 1998 roku i prowadzono je przez kolejne lata, aż do 2001 roku, na zlecenie Zarządu Miasta Torunia pod kierunkiem Lidii Grzeszkiewicz-Kotlewskiej. Te badania pozwoliły na odkrycie wielu fascynujących szczegółów z historii zamku.

Odwiedzając Zamku Dybowskiego, można nie tylko zanurzyć się w przeszłość, ale także docenić prace konserwatorskie, które pozwalają na zachowanie tego ważnego dziedzictwa kulturowego. Mimo swojej małej popularności w porównaniu z innymi atrakcjami Torunia, to miejsce oferuje niezwykłą podróż w czasie i przestrzeni, pozostawiając turystom wiele do przemyślenia.

Inne miejsca warte odwiedzenia: MAPA

---

Visiting the ruins of Dybowski Castle, located just a few hundred meters from the center of Toruń, allows you to take a journey through the fascinating history of this place. Despite its relatively low profile among tourists, this castle holds many intriguing tales.

To reach the ruins of Dybowski Castle, it's a short walk of approximately 1,000 meters. Despite the fact that the castle is within the administrative boundaries of Toruń, it doesn't enjoy great popularity among the numerous tourists who visit the city of Copernicus.

Dybowski Castle was constructed between 1424 and 1428 during the reign of Władysław Jagiełło. This unique site gained significance as a settlement named Nieszawa developed around the castle, competing with the nearby Toruń. However, in 1431, the forces of Toruń and the Teutonic Knights captured the castle and destroyed Nieszawa. The Teutonic Knights swiftly restored the castle and fortified it with their garrison. It wasn't until the Treaty of Brześć Kujawski in 1435 that the castle returned to Polish control, along with the left bank of the Vistula River.

From 1456, Dybowski Castle served as the residence of royal stewards. During this period, it underwent partial transformations for economic purposes, including the establishment of a customs chamber. In 1460, at the request of the Toruń townspeople, the residents of Nieszawa were relocated 30 kilometers up the Vistula River, resulting in the creation of a new town called Nowa Nieszawa, with the aim of reducing competition in trade for Toruń.

Dybowski Castle also gained fame in 1813 when forty French soldiers, led by Lieutenant Savary, withstood a three-month-long siege by the Russians. They eventually surrendered along with Toruń. This remarkable defense during the Napoleonic Wars added to the castle's legend and prestige.

Current State of Dybowski Castle

Today, Dybowski Castle stands as an impressive set of ruins. The defensive perimeter walls, a two-story gate tower, and sections of fortifications have survived. While the castle is no longer inhabited, its history continues to captivate.

Conservation Efforts

The first restoration work on the castle took place in 1935 when a caretaker was appointed to oversee the site. In 1936, some conservation efforts were also carried out. Archaeological excavations at the castle began on June 22, 1998, under the direction of Lidia Grzeszkiewicz-Kotlewska on behalf of the City of Toruń authorities. These excavations continued through successive summer seasons until 2001. These efforts led to the discovery of numerous fascinating details from the castle's history.

Visiting Dybowski Castle allows you not only to immerse yourself in the past but also to appreciate the conservation work that helps preserve this significant cultural heritage. Despite its relatively modest recognition compared to other attractions in Toruń, this place offers a unique journey through time and space, leaving tourists with much to contemplate.