Polski Kościół mógłby naśladować włoskie podejście do duszpasterstwa w czasie pandemii. W ostatnich tygodniach Kościół we Włoszech stanął przed wielkimi i licznymi wyzwaniami w związku z szerzącą się tam od połowy lutego pandemią koronawirusa. Mam wrażenie, że Kościół w Polsce zupełnie nie spogląda na to co dzieje się we Włoszech i zupełnie nie słucha słów płynących z Watykanu z ust samego papieża.
W niedzielę 15 marca 2020 r., na zakończenie modlitwy Anioł Pański, odmawianej w samotności przez papieża Franciszka w Bibliotece Pałacu Apostolskiego – Franciszek pobłogosławił z okna pusty plac św. Piotra, który od 10 marca br. wraz z bazyliką watykańską zamknięty jest dla pielgrzymów i zwiedzających. To był przejmujący widok.
Papież zauważył trud duszpasterski, podejmowany przez nie tylko włoskich kapłanów w czasie pandemii COVID-19 mówiąc:
Kapłani obmyślają na tysiące sposobów, jak być blisko ludu, żeby lud nie czuł się opuszczony, kapłani z zapałem apostolskim, którzy dobrze zrozumieli, że w czasach pandemii nie należy zachowywać się jak don Abbondio.
Kim był wspomniany w Watykanie don Abbondio? Franciszek odwołał się do jednego z najważniejszych dzieł literatury włoskiej, znanego wszystkim mieszkańcom Włoch dzieła: Narzeczeni / I promessi sposi pióra Alessandro Manzoniego.
Powieść Narzeczeni to pierwsza włoska powieść historyczna. To taki Pan Tadeusz ale pisany prozą. Akcja powieści rozgrywa się w północnych Włoszech, w Lombardii, w Lecco w latach 1628–1630. Lombardia znajdowała się wówczas pod okupacją hiszpańską. W powieści przeplata się wojna, miłość i czas zarazy. To właśnie do tej książki i jednej z jej postaci, postaci don Abbondio, odwołał się Papież Franciszek, gdyż dziś, w czasach koronawirusa jej treść staje się ponownie aktualna.
W okolicach Lecco, w pobliżu urokliwego jeziora Como, miała znajdować się wioska, w której proboszczem był właśnie don Abbondio. W tej wiosce pod Lecco, mieszkali zakochani Renzo Tramaglino i Lucia Mondella. Na ich drodze ich miłości stanął szlachcic Don Rodrigo, który zmusił proboszcza don Abbondia do rozdzielenia narzeczonych. Po wielu miesiącach, odnaleźli się cudem w czasie strasznej zarazy w 1630 r., w jednym z leprozoriów w Mediolanie.
Pośród wielu pozytywnych przykładów duchownych w powieści Alessandro Manzoni kreśli rys psychologiczny don Abbondia. Z jednej strony sympatycznego kapłana, ale równocześnie tchórza, który wybrał ten stan dla wygodnego życia i przywilejów.
Ksiądz Abbondio pojawia się w zasadzie już na początku pierwszego rozdziału powieści, na każdym kroku uchyla się od swoich obowiązków. Jego imię odnosi się do św. Abbondio (Abundiusza), biskupa Como w V w. Alessandro Manzoni w swojej powieści łączy dramat i farsę, don Abbondio staje się symbolem człowieka, który kocha spokojne życie. Tymczasem szerząca się epidemia zarówno wówczas jak i dziś - wymaga od kapłanów poświęcenia.
Podobnie jak w minionych wiekach, pandemia koronawirusa stała się okazją do postawienia wielu pytań medycznych lecz również pytań etycznych. Gdzie podział się Caritas, gdzie się podział Kościół Katolicki, nie słychać nic aby angażował się w pomoc. Angażują się prywatne firmy przekazując środki finansowe lub rzeczowe, angażują się indywidualni obywatel organizując zbiórki, przekazując datki czy nawet, szyjąc maseczki. Kościół Katolicki w Polsce co zrobił? Nic. Liczy wiernych w Kościele. Zachowują się jak don Abbondio!
Według stanu na 17 marca 2020 r., za dziennikiem „La Repubblica”, we Włoszech było: 23.072 zakażonych, 2.749 wyleczonych i 2.158 zmarłych. Zgodnie z kolejnym dekretem premiera Giuseppe Contego z 9 marca br. – nazywanym potocznie #IoRestoaCasa / Zostaję w domu – do 3 kwietnia zostały zawieszone na terenie całego kraju wszystkie ceremonie cywilne i religijne, łącznie z pogrzebami. Może się odbywać jedynie pochówek ciał, zasadniczo bez udziału rodziny.
Jezioro Como uosabia włoskie: La Dolce Vita - przywołujące w pamięci obrazy gwiazd filmowych z lat 50. pędzących po wodach Jeziora Como w swoich motorówkach lub przemykających wąskimi uliczkami na skuterach Vespa. To słynne jezioro leży na północ od Mediolanu, gdzie Włochy spotykają się ze Szwajcarią. W miesiącach letnich okolice przepełnione są tłumami właścicieli domów i wycieczkowiczów z Mediolanu, ale zimą gdy zwiedzaliśmy te okolice jest o wiele spokojniej.
Miasto Como wykorzystywane jest jako odskocznia do luksusowych miejsc takich jak Bellagio i Varenna, ale miasto samo w sobie ma wiele własnego uroku - i co ważne dla Nas, niezbyt wysokie ceny.
1. Pojedź kolejką linową - Funicolare Como / Brunate
Aby zobaczyć miasto z góry, jakby z lotu ptaka, udaj się na wzgórza nad miastem Como do wioski Brunate. Kup bilet na kolej linową Como - Brunate by wjechać na szczyt i podziwiać wspaniałą panoramę miasta. Od 1894 r. kolejka linowa przewozi ludzi między Como i Brunate. Kolejka kursuje co 30 minut a podróż trwa tylko siedem minut. My oczywiście to zrobiliśmy. Zobacz jak wyglądał przejazd kolejką linową Como - Brunate
Nachylenie kolejki linowej jest strome, na wzgórze wjeżdża się pod kątem 55 °. W trakcie wspinaczki można podziwiać czerwone dachy miasta Como i błękit jeziora Como rozciągającego się przed tobą. Jeśli potrafisz oderwać oczy od jeziora, wypatruj jeleni wśród drzew obok torów. Brunate to ośrodek wypoczynkowy dla dobrze usytuowanych mieszkańców Mediolanu, którzy budowali tu swoje eleganckie secesyjne wille oczywiście z widokiem na jezioro. To miejsce nazywa się balkonem Alp a w pogodny dzień na który i my trafiliśmy, można przekonać się dlaczego. Ze szczytu roztacza się widok na jezioro a z innej perspektywy także na granicę z sąsiednią Szwajcarią i ośnieżone szczyty alp.
Z tego miejsca istnieje wiele szlaków spacerowych w tym 6-kilometrowy szlak, ścieżka która poprowadzi Cię do Torno. Po drodze zobaczyć można m.in. latarnie morską - Latarnię Volty / Faro Voltiano.
Latarnia nosi imię fizyka Alessandra Volty, który przez pewien czas mieszkał w Brunate. Latarnia została zbudowana w 1927 roku z okazji setnej rocznicy jego śmierci.
Latarnia Volty to ośmiokątny, 28-metrowy budynek zaprojektowany przez inżyniera Gabriele Giussaniego. Wewnątrz znajduje się spiralna klatka schodowa, która prowadzi na dolny balkon oraz górny taras widokowy na szczycie wieży. U podstawy wieży zamontowano tablicę pamiątkową. Od razu nasuwają nam się skojarzenia do miejsc które odwiedzaliśmy w Polsce np. do Latarni Morskiej w Rozewiu albo do historii najbardziej znanej latarniczki w Stanach Zjednoczonych i latarni morskiej w Lime Rock nazwanej jej imieniem.
2. Odkryj stare miasto Como
W Como jest coś więcej niż tylko jezioro. Como to historyczne miasto które rozciąga się od nabrzeża. Wybierzcie się na spacer po średniowiecznych placach, brukowanych uliczkach i koniecznie odwiedźcie Katedrę w Como (Duomo di Como).
Gigantyczna kopuła katedry, Duomo di Como, dominuje w panoramie miasta. Budowa Katedry w Como rozpoczęto w 1396 a zakończono 1740 roku, więc łączy ona w sobie różne style architektoniczne.
Wejdź do środka, aby obejrzeć obrazy i gobeliny a wśród nich. Święci Sebastian i Krzysztof i Adoracja Pasterzy Bernardino Luiniego (przy drugim ołtarzu w prawej nawie bocznej), Trzech Proroków i Ślub Najświętszej Maryi Panny Gaudenzio Ferrariego (przy trzecim ołtarzu w prawej nawie bocznej). Główny ołtarz w marmurze i onyksie pochodzi z roku 1728.
Nie zapomnij spojrzeć w górę, gdzie sufit jest ozdobiony jest niebieskim i złotym kolorem. W mieście wciąż stoją też oryginalne mury miejskie i bramy.
3. Spacer nabrzeżem miasta Como
Dołącz do mieszkańców i pospaceruj wzdłuż nabrzeża jeziora Como. Kieruj się na zachód od Piazza Cavour, mijając rzędy łodzi, do Tempio Voltiano - świątyni w greckim stylu, która jest kolejnym miejscem upamiętnijącym Alessandro Volty. Mieści się w nim muzeum Volty a wewnątrz zobaczyć możesz instrumenty i narzędzia, których użył do stworzenia pierwszej baterii elektrycznej.
My trafiliśmy na bardzo mocne wiatry a spacer nabrzeżem był - niecodzienny.
4. Okolice Como - co zobaczyć?
Wystarczy kilka dni, aby zobaczyć najważniejsze atrakcje Como, ale jeśli masz więcej czasu, możesz wybrać się na jednodniową wycieczkę, w tym do Mediolanu, który znajduje się niecałą godzinę z Como. My do Mediolanu pojechaliśmy samochodem ale można pojechać również pociągiem ze stacji Como Lago do stacji Mediolan Cadorna. Z tej stacji może przejść do metra, aby dotrzeć do słynnych zabytków, takich jak Duomo lub eleganckiej Galleria Vittorio Emanuele II.
Szwajcarska granica jest jeszcze bliżej, a pociąg do Lugano można dojechać w nieco ponad pół godziny. To położone nad jeziorem miasto należy do włoskojęzycznego regionu Ticino w Szwajcarii. Tam można skorzystać m.in. z kolejki linowej na szczyt Monte San Salvatore lub Monte Bre lub odwiedzić pobliską Bellinzonę z zamkami na wzgórzu. Uważaj jednak, ceny w Szwajcarii są znacznie wyższe niż we Włoszech.
Jak dostać się do Como?
Podróżowanie po Włoszech nie należy do najłatwiejszych. Koniecznie przeczytaj wskazówki dla kierowców podróżującego po Włoszech. Drogi w regionie są wąskie i strome ale do Como można łatwo dojechać pociągiem. Z dworca głównego Como San Giovanni jest godzina do Milano Centrale a do Szwajcarii (35 minut do Lugano lub niecałe 3 godziny do Zurychu). Istnieje również mniejsza stacja Como Lago z pociągami do Mediolanu Cadorna. Najbliższe lotnisko w pobliżu Como to Milan Malpensa, z którego kursują bezpośrednie pociągi do Como.
Co jeść w Como?
Każdy region Włoch ma swoje lokalne specjały, a Como nie jest wyjątkiem. Prosto z Jeziora Como można zjeść słodkowodne ryby, takie jak okoń, który podaje się z kremowym białym risotto w naczyniu risotto con il pesce persico.
Kolej linowa Como – Brunate która odwiedziliśmy to jedna z najciekawszych kolei linowych we Włoszech (Lombardia). Łączy ona miasto Como z wioską Brunate. Linia ta działa od 1894 roku i jest używana zarówno przez turystów, jak i zwykłych mieszkańców.
Ta niezwykła kolej linowa została otwarta w 1894 roku i pierwotnie obsługiwana była przy pomocy silnika parowego. W 1911 roku zespół trakcyjny kolei linowej Como - Brunate został zmieniony na zespół zasilany silnikami elektrycznymi. W latach 1934 - 1935 kolej linowa Como - Brunate przeszła gruntowny remont a w 1951 roku całkowicie zmodernizowano jej wagony.
Dolna stacja znajduje się w sąsiedztwie nabrzeża Jeziora Como, na północny wschód od centrum miasta Como. Jest to około 400 metrów na północ od stacji kolejowej Como Lago obsługiwanej przez pociągi Trenord z kierunku Mediolanu i 1,4 km na wschód od stacji kolejowej Como San Giovanni na głównej linii kolejowej z Zurychu do Mediolanu.
W połowie sierpnia 2011 r. po gruntownym przeglądzie kosztującym de facto. 800 000 EUR, kolej zyskała nowe wagony które zbudowała firma Gangloff za dodatkowy koszt ok. 1 miliona euro każdy. Nowe wagony są klimatyzowane, mają 12 metrów długości i 2,1 metra szerokości i przewożą 81 pasażerów. Wagony pomalowane są w kontrastowych kolorach, z których jeden jest liliowy, a drugi czerwony.
Linia ma długość 1084 metrów, z czego dolne 130 metrów znajduje się w tunelu. Pozostała część linii znajduje się na poziomie gruntu lub powyżej niego. Podróżując koleją linową można zobaczyć rozległe widoki na Jezioro Como i miasto Como. Na trasie kolei linowej istnieją dwa przystanki pośrednie tzw. przystanki na żądanie.
Górna stacja znajduje się w centrum Brunate z wejściami i wyjściami zarówno na górny jak i dolny poziom. Na górnym poziomie, plac oddziela stację od maszynowni, która ma galerię umożliwiającą publiczne oglądanie maszyn transportowych.
W okolicy Brunate są dwa punkty widokowe na miasto Como i Jezioro Como. Tu również zaczyna się wielu szlaków prowadzących na okoliczne wzgórza.
Po zakończonej wycieczce do Wodospadu Cenghen (Cascata Del Cenghen) postanowiliśmy z bliska przyjrzeć się rozlewającemu się wśród okolicznych gór Jezioru Como.
Trafiliśmy na wietrzną pogodę tego dnia. Nie były to idealne warunki do nagrywania jednak idealne warunki do windsurfingu z którego korzystało tu w tym czasie wielu jego adeptów.
Widok windsurferów towarzyszył nam niemal przez przez cały okres pobytu we Włoszech. Wystarczyło spojrzeć przez okno hotelu w którym przebywaliśmy (Park Hotel Abbadia Lariana) i podziwiać wodne akrobacje.
Wspomniany powyżej hotel służył nam jako baza noclegowa. Z tego miejsca planowaliśmy nasze wycieczki do Mediolanu, Como czy Lecco.
