Sosna Powstańców - Kampinoski Park Narodowy

28 lis 2021

Sosna Powstańców - Kampinoski Park Narodowy

Kolejny przystanek w Kampinoskim Parku Narodowym. Po wcześniejszej wycieczce do puszczańskiej wsi Granica, dziś zapraszam Was do wsi Górki Kampinoskie i znajdującej się tam Sosny Powstańców. 

Sosna Powstańców - Kampinoski Park Narodowy

Wieś Górki Kampinoskie położona jest w centrum pasa bagiennego, w jego części zwanej Błotami Królewskimi. Najstarsza wzmianka o wsi, zanotowana z okazji pobytu króla Władysława IV na polowaniu, pochodzi z 1646 r. Nazwa wsi związana jest z położeniem - pierwsze zabudowania powstały u stóp wydmy Wilkowska Góra. Rozwój wsi nastąpił w XVIII w. Około 1762 r. w Górkach zostali osadzeni budnicy. W 1789 r. we wsi była już karczma, około 1860 r. uruchomiono parafialną szkołę elementarną, działalność prowadziło też kilka sklepów. Drewniany kościół parafialny o architekturze nawiązującej do bud pierwszych osadników postawiono dopiero w 1978 r. Historia budowy tego kościoła to dramatyczne zmagania mieszkańców wsi z komunistyczną władzą - wielokrotne odmowy zgody na budowę, najazd oddziałów milicyjnych w 1976 r. W 1999 r. kościół nieszczęśliwie spłonął, po roku został odbudowany.


Wśród mieszkańców Górek trwała jest pamięć o ks. Kazimierzu Skibniewskim, wikariuszu z Kampinosu, który przejawiał niezwykłą aktywność w okresie powstania styczniowego. Został on aresztowany za udzielenie pomocy młodzieży warszawskiej, która w styczniową noc 1863 r. uciekła do Puszczy Kampinoskiej, by uniknąć branki do wojska rosyjskiego. Po uwolnieniu ukrywał partyzantów i wciągał do pomocy parafian Górek, za co zesłano go na Syberię, najpierw do oranienburskiej, następie do utimskiej guberni.

Sosna Powstańców - Kampinoski Park Narodowy

Wiecznie żywe jest też wspomnienie potyczki pod Górkami wiosną 1863 r. Do starcia doszło między niedobitkami oddziału powstańczego Walerego Remiszewskiego złożonego głównie z warszawskiej młodzieży a żołnierzami rosyjskimi gen. Krudenera. Rozproszoną po bitwach młodzież, carscy kozacy wyłapywali i mordowali, m.in. wieszając na sośnie rosnącej na skraju lasu na południu wsi, nazwanej później Sosną Powstańców 1863.

Sosną Powstańców 1863

Jak głosi legenda konary sosny trwale wygięły się pod ciężarem ciał młodych powstańców. W miejscu tragedii mieszkańcy ustawili trzy krzyże i małą drewnianą kapliczkę. W 1984 r. sędziwa sosna runęła. Jej leżące szczątki zostały zabezpieczone, są dziś ważnym pomnikiem historii. Z jednego z konarów wykonano 20 pamiątkowych krzyży. Przekazano je m.in. Ojcu Świętemu Janowi Pawiowi II, ks. Prymasowi Józefowi Glempowi, prezydentowi Lechowi Wałęsie oraz najbardziej zasłużonym honorowym dawcom krwi. W 2001 r. umieszczono przy drzewie głaz - pomnik ku czci poległych, których śmierci była „pierwszym świadkiem sosna".

Sosna Powstańców 1924 r.

Cena insurekcji była wysoka: tysiące mogił rozproszonych po kraju, wygnanie 38 tys. Polaków na Sybir, zniszczenia. Powstanie upadło, ale tak jak Powstanie Warszawskie było ono zrywem do walki o wolność, a dziś z czcią przechowywane jest w pamięci narodu.

Sosna Powstańców 1962 r.

Inne miejsca warte odwiedzenia: MAPA
GPS: 52°18'42"N 20°31'16"E