Zapewne zdarzyło Ci się oglądać cykl programów Discovery - Katastrofy w Przestworzach. To co przeżyłem - mogło by być scenariuszem do kolejnego odcinka. Wszystko zaczęło się na lotnisku w Moskwie.
Jeśli jesteś fanem lotnictwa to to miejsce jest dla Ciebie. Ocal Beoinga 737 w GearUP.
Nie trzeba być certyfikowanym pilotem, aby spróbować swoich sił w symulatorze lotu. W poznańskiej kawiarni uruchomiono pierwszy w Polsce profesjonalny symulator lotów. W roli pilota wielkiego samolotu pasażerskiego sprawdzić się może każdy.
Główną atrakcją kawiarni jest profesjonalny i jedyny taki w Polsce ogólnodostępny symulator lotów, z którego dotychczas mogli korzystać jedynie kandydaci na prawdziwych pilotów. – GearUP! (ang. podwozie w górę!) to jedyny w Polsce pełnowymiarowy i funkcjonalny symulator samolotu pasażerskiego B737NG
Ważąca 79-ton maszyna wyposażona jest w 588 przełączników i przycisków, 235, kontrolek, 12 zegarów i wskaźników, 10 wyświetlaczy nawigacyjnych, 9 dźwigni sterowych, 5-cio metrowy system wizyjny HD otaczający kokpit. Siedząc w symulatorze ramię w ramię z instruktorem każdy czuje się jak kapitan w prawdziwym samolocie. 5-cio metrowy system wizyjny, na którym wyświetlany jest obraz daje nam wrażenie głębi i przechyłu maszyny. Osoby, które są poza kokpitem i widzą to z boku, zachowują się, jak w tramwaju. Obraz teoretycznie się nie przechyla, ale pracujemy ciałem, nasz błędnik jest rewelacyjnie oszukiwany.
Polecieć można wszędzie, na każde lotnisko na świecie i w każdych warunkach atmosferycznych. Loty innych można obserwować z kawiarni SkyCafe lub samemu zasiąść za sterami wielkiego statku powietrznego.
Sierpień 1980 roku. Polska żyje nadzieją i strajkami, które za chwilę doprowadzą do podpisania Porozumień Sierpniowych. W wakacyjnym zgiełku, w pociągach tłoczą się ludzie wracający z urlopów nad morzem. Ale dla 67 z nich podróż ta miała stać się ostatnią. W mrocznym, leśnym wąwozie pod Otłoczynem czas się zatrzymał. To tu, o 4:30 nad ranem, 19 sierpnia, wydarzyła się największa i najbardziej tajemnicza katastrofa w powojennej historii polskiej kolei.
Ostatnie Minuty Przed Tragedią
To był typowy, wakacyjny poranek. Z toruńskiego dworca, z niewielkim opóźnieniem, ruszył pociąg osobowy relacji Toruń Główny - Łódź Kaliska. Wypełniony był pasażerami – rodzinami z dziećmi, kolonistami, ludźmi wracającymi do domów. Nikt nie spodziewał się, że kilkanaście kilometrów dalej, na wysokości podtoruńskiej Brzozy, ich kurs zostanie brutalnie przerwany.
W tym samym czasie, z bocznicy kolejowej w Otłoczynie, ruszył ciężki pociąg towarowy. Za jego sterami siedział 43-letni maszynista, Mieczysław Roschek. Z niewyjaśnionych do dziś przyczyn, zignorował on sygnał "Stój!" na semaforze wyjazdowym i skierował swoją maszynę na lewy, niewłaściwy tor – prosto pod prąd, naprzeciw pędzącego pociągu osobowego.
Piekło w Leśnym Wąwozie
O 4:30 ciszę poranka rozerwał przerażający zgrzyt stali i huk, który słychać było w promieniu kilku kilometrów. Dwa pociągi, o łącznej masie ponad 900 ton, zderzyły się czołowo. Siła uderzenia była tak ogromna, że lokomotywy i pierwsze wagony zostały sprasowane w harmonijkę, wbijając się w siebie na długość kilku metrów.
Akcja ratunkowa, która rozpoczęła się niedługo potem, była niezwykle trudna. Wszystko działo się w gęstym lesie, w trudno dostępnym wąwozie. Ratownicy, lekarze, strażacy i żołnierze przez trzy dni walczyli z czasem i splątanym, metalowym rumowiskiem, by dotrzeć do rannych i wydobyć ciała ofiar. Obrazy, które tam zastali, na zawsze pozostały w ich pamięci.
Tajemnica Maszynisty i Konsekwencje
Dlaczego doszło do tej tragedii? Oficjalne śledztwo obarczyło winą maszynistę pociągu towarowego. Ustalono, że Mieczysław Roschek był w pracy od ponad 24 godzin, co było możliwe dzięki sfałszowanej dokumentacji. Jednak samo zmęczenie nie tłumaczy wszystkiego. Dlaczego doświadczony kolejarz pojechał pod prąd? Dlaczego nie reagował? Te pytania do dziś pozostają bez jednoznacznej odpowiedzi, rodząc liczne teorie spiskowe.
Śledczy ustalili, że maszyniści obu pociągów zaczęli hamować, gdy dzieliła ich odległość zaledwie 150 metrów. Mieli cztery sekundy. Cztery sekundy, które nie mogły niczego zmienić.
Katastrofa w Otłoczynie, mimo swojego tragicznego wymiaru, przyniosła jeden, ale niezwykle ważny skutek. To po tym wydarzeniu polscy maszyniści zostali wreszcie wyposażeni w radiotelefony. Wcześniej, po opuszczeniu stacji, byli zdani wyłącznie na sygnały semaforów, bez żadnej możliwości komunikacji.
Miejsce, które Pamięta
Dziś, przejeżdżając przez wąwóz w Otłoczynie, można dostrzec kamienny pomnik. To miejsce pamięci, wzniesione dokładnie w miejscu katastrofy. Stoi tam, by przypominać o 67 przerwanych życiorysach. Zgodnie z niepisaną tradycją kolejarzy, każdy pociąg, który mija to miejsce, zwalnia i wydaje długi, przejmujący sygnał dźwiękowy – "baczność". To hołd dla ofiar i kolegów po fachu.
Stojąc tam dzisiaj, pośród szumu drzew, czuje się niezwykły ciężar tego miejsca. To więcej niż tylko punkt na mapie. To cicha opowieść o ludzkim błędzie, zmęczeniu i tragedii, ale też o pamięci, która, niczym sygnał pociągu, wciąż odbija się echem w leśnej głuszy.
107 lat temu podczas dziewiczego rejsu z Wielkiej Brytanii do Stanów Zjednoczonych, po zderzeniu z górą lodową "niezatapialny" Titanic osiadł na dnie Atlantyku, a wraz z nim ponad 1500 pasażerów i członków załogi.
Noc z 14 na 15 kwietnia 1912 roku. Spokojne niebo, niewidoczny księżyc, temperatura wody w Atlantyku wynosi około zera stopni Celsjusza. Dwadzieścia minut przed północą Frederick Fleet i Reginald Lee - marynarze z bocianiego gniazda - zauważają na wprost statku górę lodową. Słychać trzykrotne uderzenie w gong i komunikat "Góra lodowa na wprost przed nami!". Góra jest coraz bliżej. Padają rozkazy: "Prawo na burt" dla sternika i "Cała wstecz" wydany maszynowni. Mija 37 sekund i Titanic ociera się prawą burtą o górę. Statek nie ma szans z "lodowym przeciwnikiem". Wzdłuż kadłuba, na długości około 90 metrów powstają niewielkie rozszczelnienia, które staną się przyczyną wielkiej katastrofy.
Na statku wszyscy się bawią. Nikt nie zdaje sobie sprawy z tego, co za chwilę zacznie się dziać. Kapitan, cieśla okrętowy i konstruktor statku niezwłocznie wybierają się na oględziny statku. Po przeanalizowaniu sytuacji pewne jest tylko jedno - Titanic zatonie w ciągu półtorej godziny. Rozpoczyna się dramatyczna walka z czasem. Nie wszyscy zdają sobie jednak sprawę z powagi sytuacji. Kapitan Smith dopiero po 30 minutach od zderzenia nakazuje nadawanie sygnału SOS, a 15 minut później wydaje rozkaz przygotowania szalup ratunkowych i umieszczenia w nich kobiet i dzieci. Dopiero godzinę po zderzeniu wystrzelona zostaje pierwsza rakieta.
O godzinie 00:45 Titanica opuszcza pierwsza szalupa, w której znajduje się zaledwie 28 osób... na 65 miejsc. Na rozkaz kapitana zaczyna grać orkiestra. Po godzinie pierwszej na statku widać pierwsze objawy paniki. Dziób Titanica już całkowicie zanurzony jest w wodach Atlantyku, a znad tafli zaczynają się wynurzać ogromne śruby.
Radiooperatorzy przez cały czas wysyłają w eter sygnał SOS. Otrzymują odpowiedzi od kilku statków, w tym od "brata" Titanica, Olympica, jednak wszystkie są za daleko, by pośpieszyć z pomocą.
O 2 przestaje działać generator prądu. Statek staje się ciemną bryłą stali unoszącą się na wodzie. 10 minut później woda sięga pokładu spacerowego. Przewraca się pierwszy komin. Statek, nabierając wody przechyla się coraz bardziej. Kolejny komin wpada do oceanu, a ważąca około 30 tysięcy ton rufa odłamuje się od przedniej części i opada na powierzchnię Atlantyku. Dziobowa część statku, nabierając wody, w mgnieniu oka "idzie" na dno. Rufa jeszcze przez kilka chwil unosi się na wodzie, aby o 2.20 zniknąć w otchłani oceanu.
Titanic zabiera ze sobą na dno Atlantyku 1504 osoby, w tym 685 członków załogi.
We wrześniu 1985 roku na głębokości 3,5 km odnaleziono wrak Titanica. Ekspedycja, której przewodził Robertem Ballardem przez długi czas badała dno oceanu, aż w końcu znalazła to, czego szukała. Sądzono, że Titanic zachował się dobrym stanie. Niestety, z dnia na dzień wrak jest w coraz gorszym stanie. W połowie lat 90. XX wieku za pomocą specjalnych robotów zbadano wnętrze wraku.
10 kwietnia 1912 roku, w samo południe, z angielskiego portu Southampton wypłynął Titanic. Rozkaz „Cała naprzód” zapoczątkował jego pierwszy, a jak się okazało, także ostatni rejs. W swoim czasie był to najbardziej luksusowy i największy statek świata – miał 268,99 metra długości i według opinii powszechnej uchodził za niezatapialny.
W nocy z 14 na 15 kwietnia 1912 roku, podczas swojego dziewiczego rejsu na trasie Southampton-Cherbourg - Queenstown - Nowy Jork, Titanic zderzył się z górą i zatonął. Ta katastrofa do dziś wywiera wpływ na twórców pop kultury.
10 faktów o Titanicu, których nie znacie
1. Podczas wodowania Titanica nie odbyło się uroczyste rozbijanie butelki szampana o burtę.
2. Pierwotnie dziewiczy rejs Titanica zaplanowano na luty 1912 roku.
3. Dzień przed wypłynięciem Titanica w piątej kotłowni zapalił się z nieznanych przyczyn skład węgla. Ogień udało się opanować, lecz uszkodził on gródź wodoszczelną, którą potem zasmarowano olejem i zamaskowano. Wiadomość tę trzymano w ścisłej tajemnicy przed pasażerami.
4. Podczas wypłynięcia Titanica z portu o mały włos nie doszło do zderzenia z inną jednostką – statek New York oderwał się z lin cumowniczych, co spowodowało godzinną przerwę w początkowej fazie rejsu.
5. Na pełne morze Titanic wypłynął dopiero 11 kwietnia rano.
6. Cztery kominy Titanica były lekko pochylone w kierunku przeciwnym do rufy – ostatni z nich był jednak atrapą i nie służył do pracy. Duża liczba kominów, w opinii wielu pasażerów, świadczyła o klasie statku.
7. Wbrew powszechnej opinii – ani konstruktorzy Titanica, ani przedstawiciele White Star Lin (armatora) czy stoczni Harland & Wolff, nie użyli nigdy sformułowania „niezatapialny statek”. Opinię tę rozpowszechniła firma Stone & Lloyd, która produkowała grodzie wodoszczelne.
8. Podczas budowania klatki schodowej pierwszej klasy wzorowano się na salonach króla Wilhelma oraz królowej Marii, a także Ludwika XIV.
9. Kapitanem Titanica mianowano Edwarda Johna Smitha, który w dniu wypłynięcia statku przepracował dla White Star Line 32 lata. Rejs Titanicem miał być ostatnim przed odejściem Smitha na emeryturę.
10. W ostatniej chwili pracę na Titanicu stracił najsłynniejszy radiotelegrafista świata, Jack Binns, który zasłynął działaniami ratowniczymi podczas kolizji statku RMS Republic w 1906 roku – dzięki jego odwadze zginęło wówczas zaledwie sześć osób, jednak cały liniowiec zatonął.
2 kwietnia 1969 roku o godzinie 15.20 z lotniska Okęcie wystartował pasażerski An-24 rejs numer 165. 55 minut później samolot miał lądować w podkrakowskich Balicach. Tak się jednak nie stało. Z niewiadomych przyczyn maszyna zboczyła z kursu.
Do godziny 15.40 na pokładzie An-24 wszystko odbywało się zgodnie z planem. Następne 18 minut to już zagadka. Wiadomo, że na 10 minut przed katastrofą załoga i stacja radiowa w Balicach nie znały położenia samolotu. Od godziny 16. łączność przejął kapitan Czesław Doliński i prowadził ją już do końca feralnego lotu. Kilka minut później zorientował się, że lot przebiega niezgodnie z planem. Obniżył jednak lot i wykonywał polecenia operatora radaru. Ten ostatni po godzinie 16.08 informuje, że stracił kontakt z załogą maszyny.
Poszukiwania samolotu pasażerskiego podjął znajdujący się w powietrzu wojskowy samolot LI-2. Bezskutecznie. W tym czasie milicja z Suchej Beskidzkiej poinformowała, że "samolot gdzieś usiadł w ich rejonie". LI-2 podejmuje poszukiwania w okolicy, ale ze względu na zerową widoczność, zawraca.
Wrak samolotu odnaleziono dopiero około godziny 20. Jak relacjonował po latach na łamach "Gazety Krakowskiej" Jerzy Pałosz, miejsce katastrofy wyglądało przerażająco.
Zmasakrowane zwłoki 53 pasażerów i załogi rozrzucone były na przestrzeni kilkuset metrów kwadratowych. Wiele z nich zawisło na drzewach albo było wbitych w kadłub samolotu. Większość z nich miała porozrywane przez pasy bezpieczeństwa jamy brzuszne.
Oficjalną przyczyną katastrofy były - jak podały peerelowskie władze - błędy załogi, naruszenie przepisów kierowania ruchem lotniczym, błędy działania kontrolerów ruchu lotniczego, wreszcie błędny system kierowania ruchem lotniczym.
Są też inne teorie tłumaczące rozbicie się An-24 w Paśmie Babiogórskim. Kapitan Doliński miał poważne problemy zdrowotne i miał doznać zawału w czasie lotu. Dodatkowo, samolot był przeciążony, co uniemożliwiło podniesienie maszyny tuż przed katastrofą. Mówi się również o rzekomej próbie ucieczki Dolińskiego do Europy Zachodniej, co w czasach Polski ludowej było częstą praktyką. Wreszcie, nie można pominąć błędów radarzysty z Balic. Operatorowi umożliwiono jednak wyjazd do Szwecji, a władze prowadziły śledztwo tak, by zatuszować prawdziwe przyczyny katastrofy.
Cześć, giniemy!
Lakonicznym "Cześć, giniemy!" pożegnali się piloci samolotu z obsługą stacji radiokontroli na chwilę przed najtragiczniejszym wydarzeniem ostatnich dziesięcioleci tj. rozbicie się Iła-62M nad Lasem Kabackim.
Taki też tytuł nosi książka Jarosława Reszka, w której opisał największe katastrofy lotnicze w powojennej Polsce. Tragedię na Policy w Beskidach opisał m.in. dzięki relacji gajowego, który mieszkał 3 km od miejsca zdarzenia.
Sprzed leśniczówki roztacza się piękna panorama na okoliczne lasy i wzgórza, mimo wiosny przysypane jeszcze śniegiem. Początkowo widzieli więc wszystko jak na dłoni. Samolot leciał nisko. Gołym okiem można było dostrzec, że to maszyna pasażerska. Minął dwa niższe wzniesienia, zaczął niebezpiecznie zbliżać się do Policy. Wtedy stracili go z oczu. Maszyna weszła w obszar mgły i śnieżnej zadymki. Za chwilę rozległ się donośny huk.
Samolot zderzył się ze zboczem Policy ok. 16:08, ścinając pas drzew o długości 200 m.
Straszliwie okaleczone, pokawałkowane ciała. (…) Lewe skrzydło An-24 oderwało się i leży daleko od kadłuba, powyżej wierzchołków drzew. Oderwany ogon wcisnął się między trzy grube drzewa. Trzy-cztery metry od niego wygięte prawe drzwi samolotu. Dalej, ok. 30 m w przód, zdeformowane blachy kadłuba - opisał w swojej publikacji Jarosław Reszka.
Jarosław Reszka zaznaczył w książce "Cześć, giniemy!" fakt, że opinia publiczna nigdy nie usłyszała całej prawdy o tym wydarzeniu.
Prokuratura Wojewódzka w Krakowie ustaliła, że wypadek nastąpił z winy pilotów. W uzasadnieniu podała: załoga nie miała dokładnego rozeznania czasu lotu. Wiele wskazuje na to, że w kabinie samolotu w ogóle nie prowadzono własnej nawigacji, zdając się na informację kontrolerów lotu - napisał Reszka, poddając w wątpliwość błąd pilota z 20-letnim doświadczeniem.