Strzelno: Kujawska perła, która skrywa więcej, niż myślisz

Mam dla Was kolejną podróż, tym razem w głąb Kujaw, do miejsca, które chociaż blisko, często pozostaje w cieniu wielkich, turystycznych hitów. Mówię o Strzelnie, niewielkim miasteczku, które skrywa w sobie prawdziwe architektoniczne i duchowe skarby! Miałem zaszczyt uczestniczyć w 183. Toruńskim Spacerze Fotograficznym, a nasz przewodnik, pełen pasji Damian Michał Rybak, otworzył przed nami drzwi do fascynującego świata Kościoła Świętej Trójcy i Najświętszej Maryi Panny. I powiem Wam jedno - to, co tam zobaczyłem, przerosło najśmielsze oczekiwania! Strzelno to dowód na to, że prawdziwe cuda często czekają tuż za rogiem, z dala od zgiełku, gotowe, by zostać odkryte i sfotografowane. Przygotujcie się na opowieść, która, mam nadzieję, zainspiruje Was do własnej wyprawy!

Wizyta w Strzelnie to niczym otwarcie księgi czasu. Od razu na wstępie, Pan Damian zaserwował nam prawdziwą esencję tego miejsca. Kościół, poświęcony Świętej Trójcy i Najświętszej Maryi Pannie, to arcydzieło, które łączy w sobie echa Santiago de Compostela w Hiszpanii, Bazyliki Świętego Marka w Wenecji, a nawet Malborka! A jednocześnie pozostaje absolutnie unikalne. To nie tylko budowla, to opowieść w kamieniu!

Nasza fotograficzna eskapada rozpoczęła się od odkrywania niezwykłości samej architektury. Zwróćcie uwagę na sklepienia! Mamy tu gwiaździste, krzyżowo-żebrowe, ale prawdziwym rarytasem jest sklepienie palmowe z Kaplicy Świętej Barbary! Tak, dobrze słyszycie! Znane z Malborka, ale strzelińskie jest O WIELE starsze. To jedno z najstarszych tego typu sklepień w Polsce, obok krakowskich i wiśnickich. Prawdziwa gratka dla każdego miłośnika architektury. 

Kolejny przystanek to Kaplica Świętego Restytuta - mało znany święty, żyjący w IV wieku, a w Polsce są tylko dwie kaplice pod jego wezwaniem! Czysta rzadkość! Warto zajrzeć na stronę parafialną lub na prowadzoną przez Pana Damiana stronę "Dziedzictwo Regionu", gdzie znajdziecie więcej informacji. Nieopodal, w kaplicy św. Norberta, niedawno odkryte malowidła po prostu zapierają dech w piersiach!

A teraz coś, co wzbudziło we mnie największy entuzjazm - konfesjonały! Wyobraźcie sobie, przez 25 lat były zamalowane brązową farbą! Kto by pomyślał, że kryją w sobie barokowe malowidła z 1741 roku, z polskimi napisami! W czasach, gdy w kościołach królowała łacina, tu przemawia do nas nasz ojczysty język! Co więcej, w dolnej strefie znajdziecie mnóstwo diabłów! Diabły w sztuce sakralnej to fascynujący temat, a Strzelno oferuje nam prawdziwą galerię piekielnych postaci. Nasz przewodnik wspomniał o podobnych przykładach w Gąsawie, Tarnowie Pałuckim czy Pieraniach, ale te strzelińskie to coś absolutnie wyjątkowego!

Ołtarz główny to kolejny punkt łączący Strzelno z Toruniem! Wykonany przez ten sam warsztat, co ołtarz w toruńskim Kościele Najświętszej Marii Panny. Widać tu rękę mistrza! W całym kościele skatalogowano ponad 300 zabytków z siedmiu różnych stylów architektonicznych! To prawdziwa podróż przez wieki sztuki i wiary. Nawet jeśli każdy z nas uchwyciłby coś innego, to suma tych wrażeń tworzy niezapomniane doświadczenie.

Przygotujcie się na coś, co naprawdę wstrząsnęło moimi wyobrażeniami. W Kościele Świętej Trójcy i NMP w Strzelnie znajduje się największy zbiór relikwii w Polsce! W sumie w obu strzelińskich kościołach jest ich ponad 1000! Największy relikwiarz w Polsce, ten czarny Ołtarz Krzyża Świętego po lewej stronie, mieści aż 658 relikwii! Dla porównania, drugi w Jarosławiu ma ich 191, a na Jasnej Górze, w Kaplicy Relikwii, jest ich zaledwie 99! To pokazuje skalę tego niezwykłego zbioru. Autentyczność relikwii opiera się na wierze, ale zważywszy na fakt, że tutejszy żeński klasztor Norbertanek był najbogatszy w Polsce (posiadały 29 tysięcy hektarów ziemi rozciągającej się na 100-140 km, a nawet w XIII wieku pod Wieluniem!), to prawdopodobieństwo oszustwa było znikome. Norbertanki, kupując relikwie od biskupów z Poznania, Gniezna czy Włocławka, dbały o ich wiarygodność. Najcenniejsza relikwia Krzyża Świętego, znajdująca się w monstrancji, ma dokument autentyczności z 1226 roku, a takich z XII wieku zachowało się aż 18! To po prostu niesamowite!

Ten czarny ołtarz i ołtarz Matki Bożej są na co dzień zasłonięte, ale w piątki o 18:00 podczas nabożeństw, a także dla zwiedzających na życzenie, są uroczyście odsłaniane! To idealna okazja do uchwycenia ich w pełnej krasie - mieliśmy szczęście, bo nasz przewodnik odsłonił je specjalnie dla nas!

To absolutny HIT! Te słynne romańskie kolumny, których jest siedem, z czego cztery rzeźbione, to prawdziwe dzieła sztuki. Wykonane około 1170 roku, na jednej przedstawiają cnoty, na drugiej przywary. Jest ich po osiemnaście, a każda ma swoje unikalne znaczenie. Widzimy tu posłuszeństwo, wstrzemięźliwość, cierpliwość, pokorę, ale też gniew, pychę, obżarstwo. Jest też naga postać Rozpusty - prawdziwa rzadkość w sztuce sakralnej średniowiecza, nazywana nawet Polską Wenus! Przez około 200 lat kolumny były zamurowane, zniszczone przez Szwedów. Odkryto je dopiero po wojnie, w 1946 roku, co na nowo rozsławiło Strzelno. Piaskowiec, z którego wykonano kolumny, pochodzi z Brzeźna koło Konina, a warsztat przypisywany jest Saksonii lub Dolnej Nadrenii.

Kolejnym niezwykłym obiektem jest Krzyż Cudowny z 1360 roku. Ale to, co w nim najbardziej fascynuje, to twarz Chrystusa! W medycynie nazywana jest "twarzą Hipokratesa" - wyrazem agonii, na chwilę przed śmiercią. Pan Adam Bujak, znany fotograf, ma rewelacyjne zdjęcia tego krzyża. Spojrzenie spod księgi ukazuje cierpienie, a z drugiej strony - łagodne przejście w stan spoczynku. To mistrzostwo średniowiecznego rzeźbiarza, który potrafił uchwycić tak subtelne emocje w kamieniu. Ma się wrażenie, że Chrystus cały czas podąża za nami wzrokiem! Prawdziwy majstersztyk!

Na epitafium znajdziecie około 300 podpisów z różnymi datami! Tak, ludzie już wieki temu zostawiali ślad swojej obecności. Najstarszy napis, na filarze przy ambonie, pochodzi z 1510 roku! To pokazuje, że potrzeba zaznaczenia swojej obecności nie jest wynalazkiem współczesności! Szczególnie polecam Wam poszukać unikalnego diabła z fajką - to dopiero gratka!

Po tej niezwykłej podróży przez wieki, mam tylko jedną refleksję: jak wiele piękna i historii czeka na nas tuż obok! Strzelno, choć może nie tak znane jak inne europejskie metropolie, to prawdziwy magnes dla podróżników z całego świata. Jak sam Damian zauważył, mieli tu wycieczki z 45 państw - a my, mieszkający tak blisko, często o tym nie wiemy! To idealne miejsce na to, by samemu złapać za aparat, zanurzyć się w historii i stworzyć własną opowieść. Przyjeżdżajcie, odkrywajcie, fotografujcie - bo jak widać, cudze chwalimy, a swojego nie znamy! 

Do zobaczenia na szlaku!

Dworzec PKP Toruń Główny - historia, dojazd na Stare Miasto i Dworzec PKS

Jak dojechać z Dworca PKP Toruń Główny na Dworzec PKS i Stare Miasto? To jedne z najczęstszych zapytań w wyszukiwarce Google dotyczących Torunia. Dworzec Główny, choć nosi miano centralnego, położony jest na lewym brzegu Wisły, co historycznie było strategiczną decyzją pruskich władz. Jednak niewielu podróżnych, spieszących w stronę gotyckiej starówki, interesuje jego ciekawa historia. Dla tych, którzy chcieliby dowiedzieć się więcej, poniżej krótka opowieść o Dworcu Toruń Główny.

Historia Dworca PKP Toruń Główny

Pod koniec października 1861 roku do Torunia przyjechał pierwszy pociąg, zatrzymując się przy jednym z budynków szkieletowych na lewym brzegu Wisły. Kilkanaście lat później miejsce to stało się nowym dworcem kolejowym w Toruniu.

W budynku dworca znajdował się nawet apartament królewski, ale szybko okazał się za mały dla rozwijającej się kolei i miasta. W latach 70. XIX wieku, gdy wokół Torunia powstawały nowe linie kolejowe, miasto stało się częścią ważnej trasy łączącej Berlin z Królewcem. W 1873 roku połączono oba brzegi Torunia stalowym mostem, a równocześnie trwała budowa nowego budynku dworca, który znamy dziś.

Dworzec PKP Toruń Główny został oficjalnie otwarty 1 lutego 1874 roku. Do dziś nie wiadomo, co dokładnie stało się z pierwszym budynkiem stacji, choć wiadomo, że przetrwał do 1991 roku, stojąc przy ul. Dybowskiej 13.

Dziś dworzec położony jest nieco na uboczu, jednak w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku prognozowano, że jego okolica będzie się rozwijać. Na uwagę zasługują pobliskie budynki przy ul. Dybowskiej 11 i 15, będące pozostałościami pierwszej stacji z 1861 roku. To jedne z najstarszych budynków szkieletowych w Toruniu.

Jak dojechać z Dworca PKP na Stare Miasto i Dworzec PKS w Toruniu?

Dworzec Autobusowy PKS oraz Stare Miasto znajdują się po drugiej stronie Wisły. Oto wszystkie praktyczne sposoby, by się tam dostać:

• Autobusem MZK (najpopularniejsza opcja): Przystanek znajduje się tuż przy wyjściu z tunelu pod dworcem. Bilety można kupić w biletomacie na przystanku (płatność kartą lub gotówką) lub w autobusie (tylko kartą).
  • Na Stare Miasto: Skorzystaj z linii 22 (kierunek: Na Skarpie) lub 27 (kierunek: Wrzosy). Wysiądź na przystanku Plac Rapackiego lub Aleja Solidarności.
  • Na Dworzec PKS: Skorzystaj z linii 22. To bezpośrednie połączenie.
• Pieszo (opcja dla niezależnych): Jeśli masz lekki bagaż i lubisz spacery, polecam przejście pieszo. To około 20-25 minut malowniczej trasy przez Most im. Józefa Piłsudskiego, z którego roztacza się przepiękna panorama na gotycką starówkę.
• Taksówką / Uber / Bolt: Postój taksówek znajduje się bezpośrednio przed dworcem. Można również zamówić przejazd za pomocą aplikacji.

Inne miejsca warte odwiedzenia: MAPA
GPS: 52°59′59,7″N 18°36′50,3″E

Aktualizacja: 19.08.2025 r.

Aleksandrów Kujawski - 114 TSF

Aleksandrów Kujawski – miasto oddalone o kilkanaście kilometrów od Torunia, ma historię tyleż bogatą – mimo swego stosunkowo krótkiego rodowodu – co zapomnianą, tudzież nieznaną.

Dlatego to tutaj poprowadziły drogi 114. Toruńskiego Spaceru Fotograficznego formie motywu przewodniego: Zapomniane rubieże historii miasta (niegdyś) przygranicznego.

Tak sformułowany motyw przewodni kolejnego TSF odwoływał się do historii miasta, w którym splotły się kultury kilku nacji reprezentujących różne wyznania. Przygotowany przez Krzysztofa Skowrońskiego spacer ukazał również przygraniczny niegdyś charakter miejscowości, która została założona a następnie długi czas funkcjonowała właśnie na granicy dwóch ówczesnych cesarstw – Imperium Rosyjskiego oraz Cesarstwa Niemieckiego, co niewątpliwie determinowało jej charakter oraz sposób życia mieszkańców Aleksandrowa Kujawskiego.

Miejsce spotkania 114. TSF było jednocześnie miejscem, w którym znajduje się jeden z najcenniejszych i najbardziej zdewastowany zabytków Aleksandrowa Kujawskiego – w miejscu Dworca Kolejowego.

Spod dworca wszyscy obecni uczestnicy udali się się na wschodnie rubieże miasta, gdzie była szansa odwiedzić cmentarz prawosławny a następnie do miejsca, w którym urządzony był cmentarz żydowski, a aktualnie posadowiony jest symboliczny pomnik ku czci Żydów aleksandrowskich.

Następnie, po minięciu siedziby Miejskiego Centrum Kultury trasa spaceru fotograficznego prowadziła na teren Parku Miejskiego, wpierw w części przylegającej do MCK, a chwilę później na ogrodzony jego fragment urządzony przed Pałacykiem Trojanowskich.

Kontynuując marsz w stronę granicznej niegdyś Tążyny, nawróciliśmy wchodząc w ulicę Kościelną przechodząc jednocześnie obok terenów starej cegielni parowej, a u wylotu ww. ulicy mijaliśmy Kościół pw. Przemienienia Pańskiego.

 

9 spojrzeń / Wernisaż TSF

Kolejna wystawa Toruńskich Spacerów Fotograficznych. Tym razem podziwiać można było zagraniczne dokonania - plon plenerów w zaprzyjaźnionych miastach Torunia - Getyndze i Lejdzie.

Toruńskie Spacery Fotograficzne po raz drugi przyjęły zaproszenie Towarzystwa Miast Partnerskich Torunia do wizyty w zaprzyjaźnionych miastach. W dniach 3-7 maja 2018 r. fotoamatorzy odwiedzili Getyngę, prężny ośrodek akademicki i kulturalny. W programie obchodów 40.lecia współpracy z Toruniem odbyła się parada członków bractw kurkowych z całych Niemiec, do której zaproszeni byli przedstawiciele toruńskiego bractwa, prezentacja wystawy fotograficznej ukazującej współpracę, a także wyjazd do tysiącletniego Quedlinburga, imponującego zespołem staromiejskim wpisanym na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.


W dniach 29.05.-03.06.2018 r. fotografowie po raz drugi odwiedzili Lejdę, gdzie spacerowali wspólnie z członkami klubu fotograficznego utrwalając uroki tego niezwykłego, sympatycznego miasta. Dopełnieniem holenderskiej wyprawy była wizyta w Bredzie, w której pamięć o polskich żołnierzach i ich dowódcy gen. Maczku, żywa jest do dziś oraz w majestatycznym Utrechcie, którego założenie przez Rzymian datuje się na dwa tysiące lat temu.

Obie wyprawy odbyły się dzięki serdeczności działaczy Towarzystwa Miast Partnerskich Torunia i gościnności mieszkańców Lejdy i Getyngi. Owocem tych niezapomnianych podróży są wspomnienia, których wyrazem jest wystawa zdjęć dziewięciorga fotoamatorów.

Autorzy wystawy: Witold Bargiel, Katarzyna Brzustewicz, Philip Gray, Ewa Grzeszczuk, Barbara Karlewska, Małgorzata Kos, Joanna Malinowska, Joanna Stepaniuk, Mariola Szreiber.

128. Toruński Spacer Fotograficzny - Mróz

Podczas 128. Toruńskiego Spaceru Fotograficznego, którego tematem był - Mróz (to była moją propozycją), zostałem poproszony o ocenienie nadesłanych prac. Poniżej kilka zdań dotyczących wyboru najlepszych zdjęć.

Znaleźć najlepsze zdjęcie spośród wszystkich nadesłanych nie było łatwo. Do ocenienia było pięćdziesiąt pięć albumów a w każdym z nich, średnio po kilkanaście zdjęć (albumy 128. Toruńskich Spacerów Fotograficznych). Jednakże niewątpliwie istotnym w procesie selekcji zdjęć, był fakt, iż był to wybór całkowicie subiektywny. Nie zbierało się tu żadne konsylium czy jury lecz wyboru mogłem dokonać wyłącznie ja, czyli tak jak lubię. 

Nie zaskoczył mnie poziom zdjęć, większość była wykonana poprawie technicznie a i spora ich część miała to coś - to spojrzenie okiem obiektywu. Nie zawiódł Piotr Wróblewski, Marek Mrozowicz, Krzysztof Marciniak, Joanna Stepaniuk, Dariusz Chwiałkowski czy Darek Kilan. 

Zabrakło jednak zabawy tematem. Można było na przykład zamrozić dowolną rzecz: różę, klocki lego i spróbować zrobić album bez wychodzenia z domu. Zabrakło także reportażu z człowiekiem w roli głównej np. zmagającym się z mrozem. Nie odnalazłem także zdjęć z powietrza - drona. Jednakże nie zabrakło tych zdjęć, na których ujęte zostało piękno, artyzm czy po prostu odnaleźć można było duszę.

W zasadzie tylko to jedno zdjęcie wracało do mnie najczęściej. Było to zdjęcie Joanny Stepaniuk: 

Joanna namalowała nam okiem obiektywu piękny obraz który mógłby zawisnąć w moim salonie lub w niejednej galerii sztuki współczesnej. To zdjęcie od początku było moim faworytem. To zdjęcie jest tym jedynym, tym zwycięskim zdjęciem. 

Nie sposób również nie pochwalić zdjęcia Piotra Wróblewskiego

w którym wszystko ułożyło się w piękny ... nowy wiersz ... o samotności? Odpowiedni kadr, kolory (a raczej ich brak) i ten Piotra wewnętrzny filtr przez który patrzy na Świat. To bez wątpienie jedno z lepszych zdjęć podczas tego mroźnego wyzwania.

Nie zawiódł również Darek Kilan, Dariusz Chwiałkowski, Krzysztof Marciniak czy Marek Mrozowicz.

Wszystkim autorom zdjęć gratuluje, a było Was całkiem sporo.

Zdjęcia nadesłali: Alexandra Nadolska, Anarike Rijn, Andrzej Jarzyna, Anna Jankowska, Anna Koprowska, Anna Rusiłka, Anna Stanek, Barbara Karlewska, Bartosz Bk, Bartosz Walczak, Comarek Greg Jan, Darek Kilan, Dariusz Chwiałkowski, Ewa Grzeszczuk, Jadwiga Mikołajczyk, Jarek Fisz, Joanna Johansson, Joanna Malinowska, Joanna Nacfalska, Joanna Stepaniuk, Justyna Rochon, Karol Gierad, Kasia Rubiszewska, Katarzyna Kluczwajd, Krzysztof Marciniak, Maciej Mierzejewski, Maciej Nowak, Maciej Wasilewski, Magdalena Białecka, Magdalena Noga, Małgorzata Dalecka, Małgorzata Klarowska, Małgorzata Marciniak-Banach, Marcin Jadziński, Marcin Kwiatkowski, Mar Jola, Marek Mrozowicz, Mieczysław Matysiak, Monika Ciaiolo, Monika Myrta, Ola Biały, Paulina Zo JAkubanis, Piotr Wróblewski, Renata Czerwińska, Suu Jkaa, Tomasz Jaworski, Witold Bargiel, Zdzisława Marszałkowska, Zuch Karola.